WORLD ANIMAL DAY

Για τη Σερίνα, που γιορτάζαμε μαζί.

                                                                

(04.10.2022)

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΟ ΚΑΤΑΤΕΘΕΝ ΠΡΟ ΗΜΕΡΩΝ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΟ ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΕΠΙ ΤΗΣ ΜΗΝΥΤΗΡΙΑΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΤΗΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΥ ΑΘΗΝΩΝ ΕΡΙΚΑΣ ΛΙΑΚΑΤΣΙΔΑ ΩΣ ΚΗΔΕΜΟΝΑ ΤΗΣ ΣΕΡΙΝΑΣ, ΣΚΥΛΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ΘΗΛΥΚΟΥ, ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΡΜΟΔΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΖΩΩΝ ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑ ΠΛΗΜΜΕΛΕΙΟΔΙΚΩΝ ΑΘΗΝΩΝ ΓΙΑ ΤΗ ΘΑΝΑΤΩΣΗ ΤΗΣ ΣΕΡΙΝΑΣ ΑΠΟ ΤΗ ΡΙΨΗ ΠΥΡΟΤΕΧΝΗΜΑΤΩΝ, ΒΕΓΓΑΛΙΚΩΝ, Κ.ΛΠ.

Σύμφωνα με το άρθρο 5 του Ν. 456/19.10.1976 Περί φωτοβολίδων και πυροτεχνημάτων, σχετικά με τις απαγορεύσεις και τους περιορισμούς κατοχής – χρήσεως, παρ. 1. : “Απαγορεύεται απολύτως καθ΄άπασαν την επικράτειαν η κατοχή και χρησιμοποιήσις παρ΄ οιουδήποτε κροτίδων τυποποιημένων ή αυτοσχεδίων.”

Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Ν. 456/1976, σχετικά με τις προβλεπόμενες κυρώσεις: “ 1. Οι παραβάτες των διατάξεων των άρθρων 2, 3, 4 και 5α παρ. 1, 2 εδάφ. α, β` και γ` του παρόντος νόμου, ως και των κατ` εξουσιοδότηση αυτού εκδιδόμενων προεδρικών διαταγμάτων, τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών (3) μηνών και με χρηματική ποινή, εφόσον η πράξη όεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη διάταξη” (όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 α. 30 Ν. 2168/1993 με ισχύ την 3/9/1993), σύμφωνα δε με την παρ. 2 της ως άνω διάταξης: “Οι παραβάτες των διατάξεων του άρθρου 5 και 5α, παρ. 2 εδάφ. δ`, τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρις ενός (1) έτους και χρηματική ποινή, εφόσον η πράξη δεν τιμωρείται βαρύτερα από άλλη διάταξη.” (Όπως τροποποιήθηκε με την παρ. 2 α. 30 Ν. 2168/1993 με ισχύ την 3/9/1993.)

Περαιτέρω, κατά το Προεδρικό Διάταγμα υπ’ αριθ. 293 /1977 της 1/1 Απρ. 1977 (ΦΕΚ Α΄ 95) (∆ιόρθ. Ηµαρτ. εν ΦΕΚ Α΄ 114 της 27 Απρ. 1977) περί των περιορισµών κατά την µεταφοράν φωτοβολίδων, βεγγαλικών και πυροτεχνικών παιδικών αθυρµάτων και λήψεως µέτρων ανατροπής κινδύνων εκ της καύσεως βεγγαλικών και πυροτεχνικών παιδικών αθυρµάτων, άρθρο 1, “η καύσις βεγγαλικών επιτρέπεται µόνον δια λόγους ψυχαγωγίας του κοινού κατά τας επισήµους τελετάς, πανηγύρεις και εορτάς, εξαιρουµένων των εορτών του Αγίου Πάσχα, υπό την προϋπόθεσιν ότι αύτη θα γίνεται εις σηµεία εγγράφως καθοριζόµενα εκάστοτε υπό της κατά τόπον αρµοδίας Αστυνοµικής Αρχής. [...] 3. Η καύσις των βεγγαλικών δέον να γίνεται παρ’ ειδικευµένου προσώπου υπό την ευθύνην του οργανούντος την καύσιν τούτων φυσικού ή νοµικού προσώπου, επ’ ονόµατι του οποίου έχει εκδοθή η σχετική άδεια αγοράς”. Επομένως, η καύση βεγγαλικών και λοιπών εκρηκτικών υλών επιτρέπεται μόνο κατ' εξαίρεση, με μέτρο, και κατόπιν εκδόσεως σχετικής νόμιμης άδειας, υπόκειται δε σε αστυνοµικό έλεγχο.

Σύμφωνα με τον Ν. 4830/2021 με τίτλο “Νέο πλαίσιο για την ευζωία των ζώων συντροφιάς”, άρθρο 2, παρ. 2, ορίζεται ως «Ευζωία» η καλή φυσική και ψυχική κατάσταση του ζώου σε σχέση με τις συνθήκες στις οποίες διαβιεί και πεθαίνει.

Ένα ζώο ζει σε συνθήκες ευζωίας εάν: (α) έχει εξασφαλισμένο άνετο, ασφαλές, υγιεινό και κατάλληλο κατάλυμα, προσαρμοσμένο στον φυσικό τρόπο διαβίωσής του, (β) δεν υποφέρει από καταστάσεις, όπως πόνος, φόβος και αγωνία και (γ) είναι ικανό να εκφράζει συμπεριφορές, οι οποίες είναι σημαντικές για την καλή φυσική και ψυχική του κατάσταση.

Οι κανόνες ευζωίας των ζώων διασφαλίζουν τις ακόλουθες αρχές: 

i. Ελευθερία από την πείνα και τη δίψα, με πρόσβαση σε τροφή και νερό, κατάλληλα σε ποιότητα και ποσότητα.

ii. Ελευθερία από άσκοπη ταλαιπωρία και καταπόνηση, με ασφαλές και καθαρό κατάλυμα στέγασης και ανάπαυσης, που προστατεύει από αντίξοες καιρικές συνθήκες.

iii. Ελευθερία από πόνο, τραυματισμό και ασθένεια, με κατάλληλη φροντίδα και κτηνιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

iv. Ελευθερία από φόβο και αγωνία, με την κατάλληλη συμπεριφορά και μεταχείριση.

v. Ελευθερία έκφρασης φυσιολογικής συμπεριφοράς, με κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης και κοινωνικοποίησης.

Στις ανωτέρω “Πέντε Ελευθερίες των Ζώων”, οι οποίες περιλαμβάνονται ρητά στον Ν. 4830/2021, αναφέρεται και η ελευθερία από φόβο και αγωνία με την κατάλληλη συμπεριφορά και μεταχείριση. Συνεπώς, η ευζωία των ζώων συντροφιάς απειλείται από τη ρίψη εκρηκτικών υλών, τόσο από Δήμους όσο και από ιδιώτες, ενώ οι κηδεμόνες τους αδυνατούμε να πράξουμε οτιδήποτε, ώστε να τα προστατεύσουμε, καθόσον περιέρχονται σε καθεστώς τρόμου και βρίσκονται “σε άλλη διάσταση”, σε σοκ και πανικό, εξαιτίας των εξωτερικών συνθηκών και δη των δυνατών ήχων των κρότων, που είναι σαν ήχοι βόμβας, με αποτέλεσμα να υφίστανται μη αναστρέψιμα προβλημάτα υγείας και στη χειρότερη περίπτωση να χάνουν τη ζωή τους, όπως η Σερίνα.

Κατά το άρθρο 24 του Ν. 4830/2021 σχετικά με την κακοποίηση, τον φόνο και τον βασανισμό των ζώων: 1. Με την επιφύλαξη ειδικότερων διατάξεων της ευρωπαϊκής και εθνικής νομοθεσίας, καθώς και της υπο- περ. (βαγ) της περ. β' της παρ. 5 του άρθρου 10, απαγορεύονται: (α) η κακοποίηση, η κακή και η βάναυση μεταχείριση οποιουδήποτε είδους ζώου, [...] και (β) ο φόνος και ο βασανισμός των ζώων [...], και, εν προκειμένω, η Σερίνα βασανίστηκε υποφέροντας όλη τη νύχτα του Μ. Σαββάτου από τους ασταμάτητους εκκωφαντικούς για τους σκύλους ήχους των κρότων, οι οποίοι της προκάλεσαν φόβο, αγωνία, τρόμο και πανικό και της πυροδότησαν καρδιακό επεισόδιο το πρωί της Κυριακής του Πάσχα 2023 με τραγική κατάληξη.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 34 σχετικά με τις Ποινικές κυρώσεις του Ν. 4830/2021: 2. Οι παραβάτες της περ. ε' και του πρώτου εδαφίου της περ. ζ' της παρ. 1 του άρθρου 9, των περ. γ' και δ' της παρ. 10 του άρθρου 8, της παρ. 4 του άρθρου 22, καθώς και της περ. α' της παρ. 1 του άρθρου 24 τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον ενός (1) έτους και χρηματική ποινή μέχρι τριακόσιες εξήντα (360) ημερήσιες μονάδες, το ύψος εκάστης των οποίων ορίζεται από δέκα (10) έως πενήντα (50) ευρώ. Οι παραβάτες της παρ. 5 του άρθρου 23 και της περ. β' της παρ. 1 του άρθρου 24 τιμωρούνται με ποινή κάθειρξης μέχρι δέκα (10) έτη και με χρηματική ποινή μέχρι πεντακόσιες (500) ημερήσιες μονάδες, το ύψος εκάστης των οποίων ορίζεται από πενήντα (50) έως εκατό (100) ευρώ.

Συνεπώς, είναι αντιφατικό να αυστηροποιείται ο Νόμος για την Προστασία των Ζώων και να επισύρει ποινή κάθειρξης μέχρι δέκα (10) ετών για τον φόνο και τον βασανισμό τους, αλλά να μη λαμβάνεται κανένα μέτρο από την πολιτεία και τους Δήμους για την προστασία τους από τη ρίψη βεγγαλικών, πυροτεχνημάτων, βαρελότων, κροτίδων, κ.λπ., που προκαλεί τον βασανισμό τους και τον θάνατό τους, όπως στην περίπτωση της Σερίνας, η οποία, παρά τα μέτρα προστασίας στην οικία, υπέφερε όλη τη νύχτα του Μ.Σαββάτου, ευρισκόμενη σε καθεστώς τρόμου και αγωνίας από τους κρότους των ως άνω εκρηκτικών υλών με τραγική κατάληξη.

Το πρόβλημα ρίψεως βεγγαλικών, πυροτεχνήματων, βαρελότων, κροτίδων, κ.λπ., έχει λάβει πλέον τεράστιες διάστασεις. Τα πυροτεχνήματα και τα άλλα εκρηκτικά υλικά, των οποίων οι αντιδράσεις μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρες, φλόγες, αναθυμιάσεις, ήχους βόμβας και δυνατούς κρότους, προκαλούν διάφορες βλάβες τόσο στον άνθρωπο, στην ψυχική και σωματική του υγεία, όσο και στα μη ανθρώπινα ζώα. Κάθε χρόνο χιλιάδες πυροτεχνήματα εκτοξεύονται, ιδίως το Πάσχα και την Πρωτοχρονιά, αλλά και κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου, τόσο από Δήμους, όσο και από ιδιώτες, σε διάφορες εκδηλώσεις και περιστάσεις, όπως γάμους, βαπτίσεις, ποδοσφαιρικούς αγώνες, κ.λπ., προκαλώντας τον τραυματισμό χιλιάδων και τη θανάτωση εκατοντάδων αθώων πλασμάτων, όπως της Σερίνας. Επηρεάζουν τα ζώα συντροφιάς των οποίων τις αντιδράσεις μπορούμε εύκολα να δούμε. Βλάπτουν, επίσης, τα άλλα ζώα που βρίσκονται γύρω μας, τόσο στο αστικό περιβάλλον όσο και έξω από αυτό, στην άγρια πανίδα, καθώς και εκείνα που βρίσκονται σε αγροκτήματα ή περιορίζονται σε άλλους χώρους. Ως εκ τούτου, η Πανελλαδική Φιλοζωική και Περιβαλλοντική Ομοσπονδία ζητά συνεχώς την ολική κατάργηση της ρίψης πυροτεχνημάτων, κροτίδων και άλλων εκρηκτικών υλικών, των οποίων οι αντιδράσεις μπορούν να προκαλέσουν σπινθήρες, φλόγες, αναθυμιάσεις, ήχους βόμβας και δυνατούς κρότους, καθώς έχουν τεράστιες δυσμενείς επιπτώσεις στα ζώα συντροφιάς, στην άγρια πανίδα, στο περιβάλλον και στην υγεία των ανθρώπων.

Ειδικά οι σκύλοι, όπως εν προκειμένω η Σερίνα, έχουν πολύ ισχυρή ακοή. Επομένως, οι κρότοι είναι πολύ επιβλαβείς για αυτούς. Δεν μπορούν να γλιτώσουν από τον εκκωφαντικό ήχο τους, που είναι σαν ήχος βόμβας, και αυτό τους προκαλεί τρόμο, ο οποίος μπορεί να αποβεί μοιραίος, όπως στην περίπτωση της Σερίνας. Επί ώρες ατελείωτες η Σερίνα δεν μπορούσε να ξεφύγει από τους δυνατούς κρότους πουθενά εντός της οικίας, παρά τα μέτρα προστασίας. Βρισκόταν σε καθεστώς τρόμου και αγωνίας όλη τη νύχτα του Μ. Σαββάτου με αποτέλεσμα να υποστεί καρδιακό επεισόδιο το πρωί της 16ης Απριλίου 2023, Κυριακής του Πάσχα.

Σύμφωνα με την υποστηρικτική επιστολή της Πανελλαδικής Φιλοζωικής και Περιβαλλοντικής Ομοσπονδίας με αφορμή την ανωτέρω μηνυτήρια αναφορά της Δικηγόρου Έρικας Λιακατσίδα προς την Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Αθηνών που είναι αρμόδια για την Προστασία των Ζώων, η ρίψη πυροτεχνημάτων, βεγγαλικών, κ.λπ., θεωρείται εγκληματική για το περιβάλλον, τα ζώα και τη δημόσια υγεία και ασφάλεια, όπως προκύπτει από τα κατωτέρω διαλαμβανόμενα:

• “Τα τελευταία χρόνια, η ρίψη των πυροτεχνημάτων έχει πάρει μεγάλες και καταχρηστικές διαστάσεις, αφού εκτός από την περίοδο του Πάσχα που η κατάσταση είναι κυριολεκτικά εκτός ελέγχου, πυροτεχνήματα ρίχνονται τόσο από Δήμους, όσο και από ιδιώτες σε πολλές άλλες περιστάσεις (πρωτοχρονιά, τοπικές γιορτές, γάμους, βαφτίσεις, γήπεδα, εγκαίνια, παραλιακά club κλπ). 

• Ως αποτέλεσμα χιλιάδες ζώα τρομοκρατούνται, εκατοντάδες ζώα συντροφιάς χάνονται, ιδιαίτερα το βράδυ της Ανάστασης, ενώ αρκετές φορές ο τρόμος που βιώνουν είναι μοιραίος για τη ζωή τους.

• Με βάση μελέτες και έρευνες τόσο τα σκυλιά όσο και οι γάτες υποφέρουν με διάφορους τρόπους από την ρίψη πυροτεχνημάτων:

• Η ακοή πολλών ζώων είναι πολύ πιο ευαίσθητη από ό,τι στους ανθρώπους, οπότε οι εκρήξεις πυροτεχνημάτων μπορούν να βλάψουν την ακοή τους σοβαρά. Τα πυροτεχνήματα μπορούν να εκπέμπουν ήχους έως και 190 ντεσιμπέλ (110 έως 115 ντεσιμπέλ πάνω από το εύρος των 75 έως 80 ντεσιμπέλ, όπου ξεκινά η ζημιά στο ανθρώπινο αυτί). Τα πυροτεχνήματα παράγουν υψηλότερο επίπεδο από  θόρυβο από  πυροβολισμούς (140 ντεσιμπέλ) και ορισμένα αεροπλάνα (100 ντεσιμπέλ). Οι θόρυβοι που προκαλούνται από πυροτεχνήματα μπορεί να οδηγήσουν σε απώλεια ακοής και εμβοές. Τα σκυλιά είναι γνωστό ότι υποφέρουν μη αναστρέψιμη απώλεια ακοής που προκαλείται από την εγγύτητα με τον θόρυβο των πυροβολισμών. Τα σκυλιά μπορούν να ακούσουν έως και 60.000hz, ενώ οι άνθρωποι δεν μπορούν να ακούσουν τίποτα πάνω από 20.000hz, το οποίο είναι μόνο το ένα τρίτο της χωρητικότητας των σκύλων. Αυτή η ακουστική οξύτητα των σκύλων είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ο ήχος των πυροτεχνημάτων μπορεί να είναι τόσο επιβλαβής για αυτά. Δείχνουν σημάδια τρόμου καθώς δεν μπορούν να ξεφύγουν από τον ήχο.

• Τα σκυλιά, όπως και πολλά άλλα ζώα, υποφέρουν επίσης από άλλα φαινόμενα που παράγουν δυνατούς ήχους, όπως καταιγίδες. Ωστόσο, σε περίπτωση καταιγίδων, οι θόρυβοι συνοδεύονται από προηγούμενα προειδοποιητικά σημάδια, έτσι ώστε τα ζώα να μπορούν να τα αντιλαμβάνονται εκ των προτέρων. Αυτό μπορεί να τους προκαλέσει αγωνία εν αναμονή, αλλά δεν τους προκαλεί τον απροσδόκητο φόβο που προκαλείται από τα πυροτεχνήματα, τα οποία είναι ξαφνικά και μη αναγνωρίσιμα. 

• Ο φόβος στο θόρυβο είναι πιο συνηθισμένος στα μεγαλύτερα σκυλιά. Πολλά σκυλιά υποφέρουν από αρνητικά συμπτώματα από τις εκρήξεις και από τις κροτίδες. Συχνές αντιδράσεις είναι η ακινητοποίηση (κοκαλώνουν), η παράλυση, οι ανεξέλεγκτες προσπάθειες διαφυγής και απόκρυψης και ο τρόμος. Μπορεί επίσης να υπάρχουν και άλλα πιο έντονα σημάδια, όπως σιελόρροια, ταχυκαρδία, έντονο γάβγισμα, ούρηση ή αφόδευση, αυξημένη δραστηριότητα, υπερκινητικότητα και γαστρεντερικές διαταραχές. 

• Έχει επισημανθεί ότι η αντίδραση των σκύλων στον ήχο των πυροτεχνημάτων είναι παρόμοια με το μετατραυματικό στρες στους ανθρώπους. Ωστόσο, αυτό το φαινόμενο θα μπορούσε να είναι πολύ πιο επιβλαβές στα σκυλιά, επειδή δεν έχουν την ικανότητα να εξορθολογίσουν το άγχος τους ή την πιθανότητα άμεσης γνωστικής απόκρισης που τους επιτρέπει να ανταποκριθούν στον φόβο τους. Είναι πιθανό να βιώσουν μια βαθύτερη και πιο έντονη μορφή τρόμου. Αυτό είναι επιπλέον της φοβίας θορύβου που μπορεί να είναι μεγαλύτερη σε ορισμένα σκυλιά λόγω διαφορών στην προσωπικότητα. Έχει εκτιμηθεί ότι ένας στους δύο σκύλους έχει σημαντικές αντιδράσεις φόβου στα πυροτεχνήματα.

Εκτός από τις επιπτώσεις στα ζώα συντροφιάς, πολύ σοβαρές είναι και οι επιπτώσεις στα πουλιά και την άγρια πανίδα, στη ρύπανση του περιβάλλοντος, στην καταστροφή οικοσυστημάτων και στην πρόκληση πυρκαγιών και στην επιβάρυνση των πιο ευάλωτων (βρέφη, ηλικιωμένοι, ασθενείς, ΑΜΕΑ), συχνούς τραυματισμούς, ακρωτηριασμούς, θανάτους κλπ. 

Για όλους τους παραπάνω λόγους, το 2021, η ΠΦΠΟ είχε αποστείλει επιστολή προς τους αρμόδιους για την ολική κατάργηση ρίψης πυροτεχνημάτων, κροτίδων και άλλων εκρηκτικών υλικών κατά τις εορταστικές περιόδους αλλά και σε κάθε άλλη περίπτωση. Με ικανοποίηση σημειώσαμε πέρυσι ότι δύο τουλάχιστον Δήμοι, ο Δήμος Παπάγου- Χολαργού και ο Δήμος Κηφισιάς αποφάσισαν να χρησιμοποιούν αθόρυβα πυροτεχνήματα. 

Ως ΠΦΠΟ, στηρίζουμε την αναφορά της κ. Γλυκερίας Λιακατσίδα και θεωρούμε ότι μια θετική δικαστική έκβαση μπορεί να ανοίξει το δρόμο για τον περιορισμό και τον έλεγχο αυτής της τόσο βλαβερής και επικίνδυνης δραστηριότητας που κοστίζει κάθε χρόνο αθώα θύματα, ζώα και ανθρώπους.”